Szlak zielony Żagań – Nowogród Bobrzański

Dziś zapraszamy na przejażdżkę rowerem po powiecie żagańskim i do odkrycia zielonego szlaku rowerowego z Żagania do sąsiedniego Nowogrodu Bobrzańskiego. Wybierając się tą trasą poznasz Żagań i po drodze miejscowości Gryżyce, Bobrówka, Gorzupię i Gorzupię Dolną, Dobroszów Mały i Nowogród Bobrzański. Szlak ma łącznie 24 km. Na jego trasie można odpocząć wśród przepięknych krajobrazów leśnych oraz zwiedzić lokalne atrakcje takie, jak Pałac Książęcy, Muzeum Obozów Jenieckich, Poaugustiański Zespół Klasztorny w Żaganiu, kąpielisko na Gryżycach, zabytkowe budowle w Gorzupi Dolnej a także obszary i tereny leśne przy rzece Bóbr znajdujące w obszarze „Natura 2000” - Dolina Dolnego Bobru. Trasa zielonym szlakiem to przede wszystkim piękne widoki roztaczające się na gminę Żagań i rzekę Bóbr.

Szlak rozpoczyna się przy głównym węźle szlaków turystycznych na Placu Wolności w Żaganiu. Znajduje się tu najcenniejszy obiekt zabytkowy w powiecie żagańskim - Poaugustiański Zespół Klasztorny wpisany na listę Pomników Historii – elitarnego grona zabytków w Polsce.

Stąd szlak wiedzie w kierunku zachodnim przez Rondo Piastów Śląskich, Most Żaganny, Rondo Czterech Pancernych, na którym skręcamy w ul. Księżnej Żaganny. Po 100 metrach skręcamy w prawo, a następnie w lewo w ulicę Śląską. Z tego miejsca podążamy w kierunku północnym ulicą Bolesławiecką, przez Most Młynarzy na rzece Czerna do ulicy Bolesława Chrobrego. Mijając ostatnie zabudowania Żagania wjeżdżamy na drogę betonową i po przejechaniu 1,5 kilometra dojeżdżamy do nowoczesnej oczyszczalni ścieków w Żaganiu. Podążając drogą szutrową, po 500 metrach docieramy do Gryżyc. Znajduje się tu kopalnia kruszywa. W oddali widoczne są potężne hałdy piasku oraz stawy – wyrobiska pożwirowe o łącznej powierzchni 35 ha. Mijamy domki letniskowe przy stawach i dojeżdżamy do szerokiej w tym miejscu rzeki Bóbr i Elektrowni Wodnej w Grajówce. Wyjeżdżając z Grajówki po prawej stronie drogi obok miejsca odpoczynku mijamy pomnik poległych żołnierzy w I wojnie światowej. Przemieszczamy się dalej wzdłuż rzeki Bóbr i po około 3 kilometrach docieramy do Niemczy. Na rozwidleniu dróg skręcamy w lewo w drogę pożarową nr 44. Warto tu zwrócić uwagę na dawny cmentarz z XIX i XX wieku. Po 700 metrach skręcamy w prawo w piaszczystą drogę pożarową nr 30.

Przemieszczamy się kolejne 3 kilometry do skrzyżowania, skręcamy w prawo w drogę brukową prowadzącą do Gorzupi. Po 500 metrach mijamy mostek na Złotnicy i trzymając się głównej drogi mijamy plac zabaw i na skrzyżowaniu przed Krzyżem skręcamy w lewo. Tutaj mamy możliwość poznania sąsiadującej z Gorzupią - Gorzupię Dolną w której mieści się XIII-wieczny kościół.
Wracając na szlak mijamy kolejne miejsce odpoczynku i kierujemy się na końcu drogi w lewo. Po 100 metrach na skrzyżowaniu wjeżdżamy w prawo w drogę gruntową. Następnie na rozwidleniu dróg po 200 metrach w lewo w drogę leśną prowadzącą do Dobroszowa Małego. Po około 4 kilometrach w Dobroszowie Małym na skrzyżowaniu kierujemy się w prawo główną drogą w kierunku rzeki Bóbr. Po drodze mijamy przystanek autobusowy oraz punkt odpoczynku dla rowerzystów.

Szlak prowadzi teraz 500 metrów wzdłuż rzeki Bóbr w kierunku Jeziora Krzystkowickiego. Na rozwidleniu dróg przed jeziorem skręcamy w lewo w ulicę Żurawią. Mijając domki letniskowe przy jeziorze oraz Pomnik przyrody „Jurek” - dąb szypułkowy - docieramy do Przepompowni oraz II Stawu. Są to pozostałości niemieckiej fabryki amunicji Kombinatu DAG Alfred Nobel Krzystkowice. Jadąc drogami betonowymi po 100 metrach na rozwidleniu skręcamy w lewo i po przejechaniu 500 metrów skręcamy w prawo w drogę leśną prowadzącą wzdłuż rzeki Bóbr. Dalej mijamy kolejny I Staw i drogą gruntową dojeżdżamy do ulicy Leśnej, skręcamy w prawo w ulicę Nad Stawami i kierujemy się w lewo w ulicę Nadbrzeżną. Na końcu drogi przy moście na rzece Bóbr znajduje się parking, miejsce odpoczynku dla rowerzysty oraz zakończenie szlaku rowerowego.

Na trasie wycieczki warto poznać:

Żagań to miasto pełne historycznych i kulturalnych atrakcji, w tym Pałacu Książęcego, Muzeum Obozów Jenieckich oraz malowniczych tras spacerowych.

Zabytki Żagania:

• Pałac Książęcy

Pałac Książęcy to barokowa perła architektury, która zachwyca swoją monumentalną fasadą i bogatą historią sięgającą XIII wieku. Warto zwiedzić jego wnętrza, w tym imponującą Salę Kryształową, oraz spacerować po otaczającym go parku, który jest idealnym miejscem na relaks.

• Muzeum Obozów Jenieckich

Muzeum Obozów Jenieckich to miejsce, które upamiętnia historię obozów jenieckich oraz heroiczne ucieczki wojenne. To ważny punkt dla osób interesujących się historią II wojny światowej i losami jeńców wojennych.

• Wieża Bismarcka

Wieża Bismarcka, wybudowana w 1908 roku, jest jednym z charakterystycznych punktów Żagania. Z jej tarasu widokowego można podziwiać piękne widoki na okolicę. To doskonałe miejsce dla miłośników fotografii i przyrody.

• Poaugustiański Zespół Klasztorny

Poaugustiański Zespół Klasztorny w Żaganiu został 28.02.2011 roku wpisany na listę Pomników Historii - elitarnego grona zabytków w kraju. W skład monumentalnego zespołu zabudowań dawnego klasztoru augustianów wchodzą: kościół, dawny klasztor augustianów, konwikt i spichlerz. Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny należy do najcenniejszych świątyń regionu. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1272 r., a historycznie nawiązuje do istniejącego w drugiej połowie XII w. grodu kasztelańskiego. W poł. XIV w. świątynię rozbudowano, a po pożarze w 1730 r. przebudowano w stylu barokowym i znacznie powiększono.

W XVIII w. kompleks klasztorny został ostatecznie ukształtowany. Największą atrakcją obiektu jest biblioteka poaugustiańska – z oryginalnym barokowym wyposażeniem. W jej księgozbiorze znajdują się rzadkie XVI-wieczne starodruki. Sufity biblioteki zdobią freski wybitnego śląskiego malarza Jerzego Wilhelma Neunhertza.

W kościele na organach w 1857 r. grał Ferenc Liszt. Na wieży świątyni w 1769 r. zainstalowano pierwszy na Śląsku odgromnik.

Żagań to miasto, które łączy bogatą historię z pięknem przyrody. Niezależnie od tego, czy interesujesz się architekturą, historią, czy po prostu chcesz spędzić czas na świeżym powietrzu, Żagań z pewnością ma wiele do zaoferowania. Warto zaplanować wizytę i odkryć jego atrakcje!

Gryżyce są znanym miejscem rekreacji. Dla Żagania i okolic. Do największej atrakcji należy tu "Piaskowa Góra" - czyli hałda odkrytego piachu, który styka się bezpośrednio z jednym z jezior. Widok ze szczytu przypomina panoramę pustyni. Dostępne są tu dwa kąpieliska, na jednym znajdują się dwie malownicze wysepki na które można popłynąć wynajmując rower wodny lub kajak.

Nieistniejąca osada położona w gminie i powiecie żagańskim, na północ od Żagania z dojazdem od strony Olszyńca, Złotnik. Obecnie zwana Niemczą, administracyjnie przypisana Gorzupi. Jest to niewielka, spokojna osada położona w pobliżu zachodniego brzegu rzeki Bóbr, otoczona naturalnym krajobrazem doliny rzecznej. Miejscowość zachwyca ciszą, bliskością przyrody i sielskim charakterem, sprzyjającym wypoczynkowi z dala od zgiełku miast. Okolice Niemczy / Bobrówki są atrakcyjne dla miłośników spacerów, obserwacji przyrody oraz wędkowania. To idealne miejsce dla osób poszukujących kontaktu z naturą i autentycznego klimatu nadbobrzanskich terenów.

Gorzupia to urokliwa miejscowość położona nad rzeką Bóbr, który naturalnie dzieli ją na dwie części i tworzy atrakcyjne warunki do wypoczynku oraz wędkowania. Najcenniejszym zabytkiem wsi jest kościół filialny pw. św. Jerzego – XIII-wieczna świątynia, przebudowana na początku XVI wieku, murowana z kamienia i cegły, otoczona zachowanym średniowiecznym murem. Na zewnętrznej ścianie kościoła znajduje się osiem historycznych płyt nagrobnych, w tym siedem epitafiów rodziny von Berge oraz jedno rycerza von Gladiss. Uzupełnieniem zespołu zabytków jest kaplica nagrobna z XVIII wieku, podkreślająca dawny charakter miejscowości.

Ważnym elementem krajobrazu jest także most na rzece Bóbr, który łączy obie części wsi i stanowi popularny punkt spacerowy. Gorzupia Dolna łączy w sobie walory historyczne, przyrodnicze i rekreacyjne, czyniąc ją ciekawym przystankiem na turystycznej mapie regionu.

Dobroszów Mały to niewielka wioska w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański w zachodniej Polsce. Miejscowość ma charakter rolniczo-rekreacyjny i liczy niewielu mieszkańców, co nadaje jej spokojny, wiejski klimat.

Kiedyś prowadzone tu były prace wydobywcze kruszywa naturalnego, teraz znajduje się tam plaża gminna, a także w większości prywatne działki. Latem to popularne miejsce wypoczynku - plażowicze i wędkarze chętnie korzystają z plaży i akwenów wodnych. To idealne miejsce na spokojny spacer, relaks nad wodą czy obserwację przyrody. W okolicy znajdują się również dwa pomniki przyrody - okazałe dęby. Nieopodal przepływa rzeka Bóbr. Niedaleko od miejscowości znajdują się ruiny przepompowni dawnego Kombinatu DAG Alfred Nobel Krzystkowice - tajnej fabryki materiałów wybuchowych koncernu IG Farben / Alfred Nobel z czasów II wojny światowej.

Nowogród Bobrzański to niewielkie miasto położone w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, nad rzeką Bóbr. Miejscowość powstała z połączenia dwóch dawnych miast – Krzystkowic i Nowogrodu Bobrzańskiego – które zostały administracyjnie połączone w 1988 roku. Historia osady sięga średniowiecza, kiedy rozwijała się ona jako ośrodek rzemiosła i handlu dzięki położeniu nad rzeką oraz ważnym szlakom komunikacyjnym. W XIX i XX wieku miejscowość była związana z rozwojem przemysłu, zwłaszcza włókienniczego i chemicznego.

W Nowogrodzie Bobrzańskim znajduje się kilka interesujących zabytków, są to m.in. kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz zabytkowe budynki dawnej fabryki włókienniczej w Krzystkowicach. Warto również zwrócić uwagę na historyczną zabudowę miasta oraz pozostałości dawnych zakładów przemysłowych. Dużym walorem miejscowości są także tereny przyrodnicze – okolice rzeki Bóbr oraz pobliskie lasy sprzyjają spacerom, wycieczkom rowerowym i wypoczynkowi na łonie natury. Obecnie Nowogród Bobrzański jest spokojnym miastem o lokalnym znaczeniu, pełniącym funkcję administracyjnego i usługowego centrum gminy.

Atrakcje turystyczne

Do turystycznych atrakcji miasta możemy zaliczyć na terenie miasta: Kościół pw. św. Bartłomieja z XII wieku, jedyna pozostałość po kompleksie zabudowań na wzgórzu zamkowym, Kościół pw. Wniebowzięcia z początku XIII wieku, wzniesiony przez zakon Augustianów, sprowadzonych nad Bóbr z Francji, za sprawą księcia śląskiego Henryka Brodatego oraz ruiny fabryki amunicji, części niemieckiego koncernu IG Farben, która funkcjonowała w lasach przyległych do miasta od 1940 do 1945 roku.

Kombinat DAG Alfred Nobel Krzystkowice

Alfred Nobel Dynamit AG w pobliżu Nowogrodu Bobrzańskiego to niegdyś wielka fabryka amunicji, umieszczona głęboko w lesie, z dala od ciekawskich oczu. Rozmieszczona była na powierzchni ponad 35 km kwadratowych. Najbardziej prawdopodobne źródła mówią o tym, że powstała w 1939 roku jako filia koncernu IG Farben, co było przykrywką do właściwej działalności, która, jako "przemysł chemiczny" miała uzasadnienie w szczególnej ochronie terenu.

Tak naprawdę powstało tajne miasto, które było w pełni samowystarczalne. Do dzisiaj wewnątrz lasu pozostała sieć kolejowa, można odnaleźć ruiny budynków mieszkalnych, biurowych, laboratoriów czy samego zakładu produkcyjnego. W samym zakładzie istniała też filia obozu koncentracyjnego Gross Rosen, którego więźniowie byli zatrudnieni przy produkcji materiałów wybuchowych. Zakład miał swoje kasyna, a nawet oddział straży pożarnej.

Większość urządzeń została wywieziona przez Niemców, uciekających przed ofensywą Armii Radzieckiej. W ciągu czterech miesięcy pomiędzy wkroczeniem Rosjan a przybyciem Polaków zanotowano wiele przypadków śmierci Rosjan, którzy lekceważąc napisy "Rauchen verboten" wchodzili do magazynów wypełnionych materiałami wybuchowymi z papierosem w ręce. Opowieści o fragmentach ludzkich ciał zawieszonych na drzewach, lub odrzuconych na kilkaset metrów, do dziś dnia można usłyszeć od mieszkańców okolicy, pamiętających czasy wojny.

Obecnie kombinat podzielony jest na kilka części. Jedna z nich, ogólnodostępna, należy do nadleśnictwa. Pozostałe podzielone są między jednostkę wojskową i zakład karny.

Zajmuje powierzchnię 1.730,1 ha w tym 498,7 ha w gminie Nowogród Bobrzański i obejmuje jeden z najciekawszych przyrodniczo fragmentów doliny Bobru. Rozciąga się od Żagania aż po Dychów. W skład obszaru wchodzi również końcowy 5-kilometrowy fragment rzeki Brzeźnicy. Z obszaru wyłączony jest około 6-kilometrowy fragment doliny Bobru w okolicy Nowogrodu Bobrzańskiego od ujścia Brzeźnicy do zapory w Krzywańcu - początku Kanału Dychowskiego.

Znajdują się tutaj dobrze wykształcone siedliska nadrzeczne, charakterystyczne dla stosunkowo dużej rzeki nizinnej. Wśród zarośli i zadrzewień towarzyszących brzegom rzeki zdecydowanie dominuje zespół wiklin nadrzecznych Salicetum triandro-viminalis i w wąskim pasie, nadrzeczny łęg wierzbowy Salicetum albo-fragilis (siedlisko 91E0). Z zespołami tymi przestrzennie związane są zbiorowiska łęgów dębowo-wiązowo-jesionowych (Ficario-Ulmetum minoris) (siedlisko 91F0), a na wyżej położonych fragmentach doliny grądów (Galio-Carpinetum)(siedlisko 9170). Wśród roślinności łąkowej przeważają intensywnie uprawiane łąki świeże z rzędu Arrhenatheretalia (siedlisko 6510). W przyujściowych odcinkach niewielkich dopływów spotykane są dobrze zachowane fragmenty łęgów olszowo-jesionowych Fraxino-Alnetum (siedlisko 91E0). Szczególnie ładne płaty tego siedliska znajdują się w końcowym odcinku Brzeźnicy. Na stokach doliny Bobru znajdują się niewielkie płaty muraw kserotermicznych z klasy (Festuco-Brometea).

W obszarze występują ciekawe zwierzęta.

Na szczególną uwagę zasługują rzadkie gatunki ryb z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej: różanka (Rhodeus sericeus amarus), głowacz białopłetwy (Cottus gobio), a zwłaszcza koza złotawa (Sabanejewia aurata). Obszar jest również miejscem występowania rzadkiej ważki - trzepli zielonej (Ophiogomphus cecilia) oraz saproksylicznych chrząszczy: jelonka rogacza (Lucanus cervus) i kozioroga dębosza (Cerambyx cerdo).

W niedużych ilościach występują w obszarze traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) i kumak niznny (Bombina bombina). Bardzo liczna jest populacja bobra (Castor fiber).

To właśnie tutaj rozpoczęła się reintrodukcja bobrów na terenie ówczesnego województwa zielonogórskiego i prowadzona była przez zespół prof. Graczyka z Akademii Rolniczej w Poznaniu. W 1985 roku wysiedlono na terenie Nadleśnictwa Krzystkowice jedną rodzinę na rzekę Brzeźniczankę w Leśnictwie Kotowice oraz trzy osobniki na rzekę Bóbr w Leśnictwie Bogaczów.